Informator turystyczny
Tablice pamiątkowe w Ojcowie, Ojcowskim Parku Narodowym i okolicy
Tablica pamiątkowa dr. Stanisława Niedzielskiego
Powrót <<-
Tablica pamiątkowa dr. Stanisława Niedzielskiego
Północna ściana Góry Zamkowej, naprzeciw Polany Goplana, Ojców
Opis obiektu
Dziś przy Polanie Goplana łatwo myśleć przede wszystkim o zieleni. Tablica w pobliskiej ścianie skalnej przypomina, że ta część Ojcowa była kiedyś przestrzenią leczenia, pracy i przyjazdów kuracjuszy. Upamiętnia doktora Stanisława Niedzielskiego (1859–1905), kierującego Goplaną od 1898 r. Odsłonięto ją 29 czerwca 1907 r., a jej projekt wykonał Czesław Makowski.
Najważniejsze informacje
| Położenie | Północna ściana skalna Góry Zamkowej, naprzeciw Polany Goplana |
|---|---|
| Upamiętniony | Dr Stanisław Bolesław Niedzielski, 1859–1905 |
| Autor projektu | Czesław Makowski |
| Odsłonięcie | 29 czerwca 1907 r. |
| Obiekt oglądany na skale | Replika; oryginał przeniesiono w 2005 r. do budynku Pod Łokietkiem |
Lekarz, który organizował życie kurortu
Biografia Jana i Antoniego Wawszczyków precyzuje początek kierowania Goplaną: 15 kwietnia 1898 r. Niedzielski rozwijał wyposażenie zakładu, wprowadzał indywidualną dokumentację zabiegów i kuchnię dietetyczną. Dużą wagę przywiązywał do ruchu; urządził również bibliotekę i czytelnię. Współtworzył Polskie Towarzystwo Balneologiczne.
Te informacje pokazują uzdrowisko jako przemyślany rytm dnia. Kuracjusz miał otrzymywać zabiegi, odpowiednie posiłki, możliwość ćwiczeń i lektury. To opis historii medycyny i obyczaju, nie współczesna rekomendacja stosowanych wówczas metod leczenia.
Dlaczego na skale znajduje się replika?
W 2005 r. oryginalną tablicę przeniesiono do hallu budynku Pod Łokietkiem, aby zabezpieczyć zabytek. Na jej miejscu umieszczono kopię. Dzięki temu zachowano widoczny znak pamięci w krajobrazie i jednocześnie ograniczono narażenie oryginału. Warto znać tę różnicę przed porównywaniem współczesnych i archiwalnych zdjęć.
Od tablicy do Kaplicy na Wodzie
Niedzielski był inicjatorem urządzenia Kaplicy na Wodzie. Razem z Polaną Goplana tablica tworzy więc czytelny temat spaceru o dawnym uzdrowisku. Nie trzeba znać całej historii budynków, by połączyć te miejsca jednym pytaniem: jak wyglądał dzień gościa Ojcowa ponad sto lat temu?
Wskazówka przed wizytą
Zatrzymaj się w miejscu bezpiecznym względem ruchu drogowego i nie ustawiaj grupy na jezdni. Wizyta przy replice nie oznacza automatycznej możliwości obejrzenia oryginału we wnętrzu budynku. Ten punkt można uwzględnić w wycieczce po historycznym Ojcowie.
Źródła i opracowania
- J. Partyka, Miejsca pamięci w Ojcowskim Parku Narodowym, „Prądnik” 28, 2018, s. 217–230; inwentaryzacja i dzieje upamiętnień.
- J. Wawszczyk, A. Wawszczyk, W setną rocznicę śmierci Stanisława Niedzielskiego (1859–1905), „Balneologia Polska” 1–2/2005, s. 68–70; wykorzystano publicznie dostępny fragment biografii.
Opracowanie: redakcja Ojców.pl. Weryfikacja: 19 października 2026 r.